Cure4Life blog

Stress en ontspanning in coronatijd
Tags: coronaontspanningStress
FOTO: - Bron website
Geplaatst op: 22 april 2020 om 17:42
Bewerkt op: 22 april 2020 om 17:42

Stress en ontspanning in coronatijd

De huidige coronasituatie duurt nog even voort, de ‘intelligente lock-down’-maatregelen in Nederland zijn voor het grootste deel verlengd tot in ieder geval 20 mei en blijven in een bepaalde vorm waarschijnlijk nog veel langer onze realiteit. Maar wat doet deze situatie met ons, naast de kans om ziek te worden van het virus?

* In dit artikel wordt verwezen naar diverse onderzoeken en overige literatuur. Deze kun je onderaan dit artikel terugvinden in de ‘Referenties’.

Hoe werkt stress precies?

Een crisissituatie als deze brengt veel onrust, onzekerheid en angst met zich mee. We zijn helemaal uit ons normale doen (gehaald) en hebben beperkende maatregelen opgelegd gekregen. Uiteraard uit zorg en als doel om de schade van het coronavirus zo veel mogelijk binnen de perken te houden, maar de situatie heeft ook zijn weerslag op ons stressniveau.

Bij acuut gevaar, laten we zeggen wanneer COVID-19 een grote leeuw zou zijn die plots voor je neus staat, slaat jouw lichaam heel snel groot alarm. Je wilt dan zo snel mogelijk kunnen reageren. De hormonen en neurotransmitter adrenaline en noradrenaline maken dat mogelijk. Zodoende kun je in een fractie van een seconde reageren – de welbekende vecht- of vluchtreactie. Dit is een hele gezonde reactie, want bij een acute bedreiging (zoals een monster voor je neus) moet je je fysiek weren (vechten), danwel rennen voor je leven.

Het hormoon cortisol, wat eveneens geproduceerd wordt bij stress, zorgt er in eerste instantie voor dat je voor een langere tijd dan een paar seconden alert en goed kunt reageren op de omstandigheden. Zo hou je het bijvoorbeeld vol om een tijdje hard te kunnen werken en daarbij goed te presteren. Organen, functies en weefsels die niet van nut zijn tijdens een acute vlucht- of vechtreactie worden zolang de stress aanwezig is on hold gezet. Cortisol zorgt er tevens voor dat het immuunsysteem on hold wordt gezet.

‘Normaliter’ herstelt de stressperiode zich en daarbij ook het cortisolniveau in het bloed. Dat verloopt via het stress-systeem (de HPA-as) en stelt het lichaam vervolgens in staat om weer tot ontspanning te komen. Processen als spijsvertering, nierfunctie, een goede doorbloeding van andere weefsels dan de vitale organen komen dan weer aan bod. Ook de hersenen komen dan weer uit de noodsituatie en geheugen, concentratie en relativeringsvermogen krijgen dan weer de ruimte.

Langdurige stress

Je kunt je voorstellen dat wanneer stress langdurig aanwezig is – zoals nu bij veel mensen het geval is – en dus het cortisolniveau in het bloed hoog blijft, dat dat grote gevolgen heeft voor lichaam en geest. Het lichaam en de geest komen niet of onvoldoende tot rust, waardoor het risico op uitputting en verzwakking veel groter is. Rust is essentieel om de balans te kunnen herstellen en fit te blijven voor een volgende (acute) dreiging of gevaar. Daarnaast wordt tijdens periodes van stress het immuunsysteem ook langdurig onderdrukt, wat grote gevolgen heeft voor de gezondheid. Niet gek dat stress misschien wel de grootste oorzaak is van veel chronische aandoeningen.

Nu is stress ons niet vreemd. We leven in een 24/7-maatschappij, waarin we een continue stroom van prikkels te verwerken krijgen. Ook staan levens vaak onder grote druk van veel moeten, presteren en hard werken. Niet voor niets zijn burn-outs een veelvoorkomend verschijnsel, evenals psychische en depressieve klachten.

Verlaag je stressniveau

Het is dus van groot belang om het stressniveau in jouw leven, in deze onzekere situatie, naar beneden te brengen. De grote vraag is: hoe doe je dat? Wellicht ken je al vele mogelijkheden zoals yoga, meditatie, wandelen in de natuur, chi-gong, tai chi, of even lekker intensief sporten. Of misschien passen creatieve activiteiten als schilderen, tuinieren, koken en dergelijke meer bij jou. Wat het ook is, vaak weten we zelf wel wat we kunnen doen om tot rust te komen. De uitdaging ligt vaak eerder in het daadwerkelijk doen.

De beperkingen waarmee we momenteel geconfronteerd worden geven in die zin het voordeel dat er weinig afleiding gevonden kan worden in andere drukke bezigheden als winkelen, uitgaan, het opzoeken van sociale gelegenheden en dergelijke. Het leven is als het ware teruggebracht tot de essentiële zaken en jouw eigen fysieke en mentale gezondheid horen daar zeker bij.

De huidige situatie biedt veelal precies die (gedwongen) ruimte en rust die je nodig hebt om eens echt tot ontspanning te komen. En zelfs al ben je thuis druk met werk en scholing aan je kinderen, of heb je een vitaal beroep en maak je overuren, juist dan is er des te meer reden om ervoor te zorgen dat je tussendoor tot rust komt.

Tips om te ontstressen

Hieronder enkele eenvoudige tips om heel bewust meer ontspanning te creëren. Heb je zelf andere manieren voorhanden, ga daar dan mee aan de slag. Volg onderstaande tips en oefeningen, doe dit dagelijks en hou dit eens een week vol. Voel en beoordeel vervolgens wat dit voor jou doet.

  • Ademhalingsoefening • Een rustige, diepe buikademhaling (tussen 4 tot 8 keer per minuut) zorgt er onder andere voor dat het stresshormoon cortisol in je lichaam afneemt. Verleng vooral het uitademen (door je mond) en neem een korte pauze voordat je weer inademt (door je neus). Dit zorgt er tevens voor dat je hartfrequentie meer synchroon gaat lopen met je ademhaling (hartcoherentie). Dit is een inmiddels bewezen techniek die stress vermindert, je immuunsysteem verbetert en je alerter maakt. Pas dit bij voorkeur drie keer per dag 5 minuten toe.
  • Luister naar antistressmuziek • Muziek kan je volledig laten ontspannen. Zo kunnen liederen in mineur je hartslag laten dalen, de bloeddruk verlagen en het lichaam laten ontspannen. Daarbij kan je ademhaling zelfs het ritme gaan volgen. Met deze kennis heeft een groep van wetenschappers onderzocht welke muziek het meest ontspannend is. Tien van deze nummers vind je in de antistresslijst.
  • Voedingstips • Besef dat voedingsmiddelen ook stress kunnen versterken en geven aan het lichaam. Probeer dan ook juist in deze spannende tijd voedingsmiddelen als cafeïne, alcohol, fastfood en suikers (ook in allerlei soorten frisdranken) zoveel mogelijk te vermijden. Kies voor het eten van zoveel mogelijk verse, onbewerkte voedingsmiddelen als groenten, fruit, noten, zaden, linzen, gezonde vetten en drink voldoende (gefilterd) water en kruidenthee.
  • Beweging • Zorg ervoor dat je voldoende beweegt. Ga dagelijks een eindje wandelen of fietsen en wissel dat af met yoga of spierversterkende oefeningen die volop online worden aangeboden.

Referenties

© 2020 Cure4Life. All Rights reserved.

Cure4Life.eu maakt gebruik van cookies om o.a. ons websiteverkeer te analyseren. Ook bevat deze website cookies van derden, die onder andere gebruikt kunnen worden om u op sites van derden relevante advertenties te tonen.